Thế nào là yêu cầu phản tố trong vụ án dân sự? (27/06/2013)

   
Cập nhật: 27/06/2013 12:00
Xem lịch sử tin bài

Hỏi: Tháng 1-2012, tôi có mua chiếc xe ô tô của ông Trần Thế D. Tháng 12-2012, ông D chết. Sau khi ông D chết, con ông D là Trần Thế K đến gặp tôi yêu cầu tôi trả tiền thuê xe một năm là 72 triệu đồng (6 triệu đồng/tháng). Tôi nói với K là tôi mua của ông D chứ không phải thuê nên không đáp ứng yêu cầu của K. Vừa rồi, Trần Thế K đã khởi kiện tôi ra tòa án yêu cầu tôi trả tiền thuê xe từ tháng 1-2012 đến nay. Tôi muốn viết đơn phản tố lại yêu cầu của K nhưng bạn tôi nói là tôi không được yêu cầu phản tố mà chỉ được làm văn bản trình bày ý kiến của mình đối với yêu cầu của người khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo. Vậy thế nào là yêu cầu phản tố? Trong trường hợp cụ thể trên, tôi có được làm đơn trình bày yêu cầu phản tố đối với yêu cầu của anh Trần Thế K không?

Trả lời: Theo quy định tại Điều 176, Bộ luật Tố tụng dân sự, cùng với việc phải nộp cho tòa án văn bản ghi ý kiến của mình đối với yêu cầu của người khởi kiện, bị đơn có quyền yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập.

Yêu cầu phản tố của bị đơn đối với nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập được chấp nhận khi thuộc một trong các trường hợp sau đây: Yêu cầu phản tố để bù trừ nghĩa vụ với yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập; yêu cầu phản tố được chấp nhận dẫn đến loại trừ việc chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập; giữa yêu cầu phản tố và yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có sự liên quan với nhau và nếu được giải quyết trong cùng một vụ án thì làm cho việc giải quyết vụ án được chính xác và nhanh hơn.

Bị đơn có quyền đưa ra yêu cầu phản tố trước khi tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.

Theo Hướng dẫn Điểm 11, Mục I, Nghị quyết số 02/2006/NQ-HĐTP ngày 12-5-2006 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC hướng dẫn thi hành các quy định trong Phần thứ hai “Thủ tục giải quyết vụ án tại tòa án cấp sơ thẩm” của Bộ luật Tố tụng dân sự thì “Được coi là yêu cầu phản tố của bị đơn đối với nguyên đơn, nếu yêu cầu đó độc lập, không cùng về yêu cầu mà nguyên đơn yêu cầu tòa án giải quyết. Trường hợp bị đơn có yêu cầu cùng về yêu cầu của nguyên đơn (như yêu cầu tòa án không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn hoặc chỉ chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn) thì đây là ý kiến của bị đơn đối với yêu cầu của nguyên đơn, không phải là yêu cầu phản tố.

Yêu cầu phản tố của bị đơn dẫn đến loại trừ việc chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn là trường hợp bị đơn có yêu cầu phản tố lại đối với nguyên đơn và nếu yêu cầu đó được chấp nhận, thì loại trừ việc chấp nhận một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn”.

Với các dữ liệu mà ông cung cấp và căn cứ vào các quy định của pháp luật nêu trên, trong trường hợp của ông, nếu ông chỉ yêu cầu tòa án không chấp nhận yêu cầu đòi thanh toán tiền thuê xe ô tô của anh Trần Thế K thì đó không phải là yêu cầu phản tố. Nếu ông làm đơn và gửi kèm theo các tài liệu chứng minh quyền sở hữu của mình đối với chiếc xe ô tô (hợp đồng mua bán xe ô tô hợp pháp giữa ông với ông Trần Thế D, đăng ký chuyển quyền sở hữu...), yêu cầu tòa án công nhận quyền sở hữu xe ô tô của mình thì yêu cầu của ông là yêu cầu phản tố. Bởi lẽ, nếu được tòa án công nhận ông là chủ sở hữu chiếc xe ô tô sẽ dẫn đến không chấp nhận toàn bộ yêu cầu đòi thanh toán tiền thuê xe ô tô của anh Trần Thế K.

Th.s luật Nguyễn Trượng

Ban Pháp luật, Hội CCB Việt Nam

Scroll